Legenda o świętym Aleksym – streszczenie

Legenda o świętym Aleksym — zapraszam na wspólne przyjrzenie się lekturze, która może zainteresować maturzystów i ósmoklasistów. Dowiedz się wszystkiego, co najważniejsze.

Legenda o świętym Aleksym tekst streszczenie

Legenda o świętym Aleksym to podstawowa i krótka lektura, która z pozoru wydaje się mało znacząca, ale może przydać się, chociażby na maturze, by pokazać zarys średniowiecza, wzorce i kontekst epoki (asceza, hagiografia).

Sam tekst legendy jest dość krótki, myślę, że przeczytanie zajmuje mniej niż 30 minut. Zapraszam do wspólnego podsumowania najważniejszych wątków.

  • Powstała w pierwszej połowie XV wieku, ale nie znamy autora tekstu.
  • Akcja toczy się prawdopodobnie w IV wieku albo w V wieku, kiedy żył tytułowy bohater.
  • Są to rejony Włoch – na terenie Rzymu, ale też okolice Morza Śródziemnego.
  • Nie znamy autora tekstu, gdy otworzymy opracowania, to zazwyczaj widzimy brak/anonimowość.
  • Lektura to legenda, a więc opowieść o świętych lub bohaterach, którzy dokonali czegoś wyjątkowego, ważnego dla jakiejś społeczności.
  • Mogą występować elementy fantastyczne, cuda, wydarzenia takie jak np. nagłe bicie dzwonów w całym mieście.
  • Taką literaturę nazywamy hagiografią — czyli dziełem, które opisuje życie świętych i ascetów.
  • Św. Aleksy jest patronem ludzi biednych, pielgrzymów oraz bezdomnych.

Święty Aleksy — charakterystyka

  • Jest synem rzymskiego księcia i mężem Famijany.
  • Bohater jest wręcz wyidealizowany — pokorny, rozmodlony, skromny, żyje w ubóstwie i umartwia się.
  • Ponadto bardzo głęboko wierzy w Boga.
  • Jego rodzice od zawsze byli bogobojni, pomagali biednym i pielgrzymującym, nade wszystko chcieli dobra dla swojego umiłowanego syna.

Legenda o świętym Aleksym — podstawowe informacje

  • Ta legenda ukazuje wzorzec średniowieczny — człowiek asceta, umartwia się, narzuca dyscyplinę, odrzuca dobra materialne.
  • Postawa Aleksego jest zgodna z nauką św. Augustyna — zbliżenie do Boga przez kontemplację i modlitwę.
  • W utworze pojawiają się liczne archaizmy, czyli wyrazy, które wyszły już z użycia.

Legenda o świętym Aleksym plan wydarzeń:

  1. Opis życia Aleksego w dzieciństwie i młodości.
  2. Młodość Aleksego
  3. Ślub z córką cesarza – Famijaną.
  4. Decyzja o porzuceniu rodzinnego domu i żony w noc poślubną.
  5. Początek życia pokutnego.
  6. Pierwszy cud – Matka Boska zstępuje z obrazu.
  7. Rosnąca sława Aleksego i podróż.
  8. Powrót do domu, ale nie zostaje rozpoznany.
  9. Życie w poniżeniu i ośmieszaniu na własnym dworze.
  10. Spisanie listu.
  11. Śmierć.
  12. Bicie dzwonów w Rzymie.
  13. Wyjęcie listu przez żonę i odkrycie prawdy o świętym.

Legenda o świętym Aleksym — streszczenie

Św. Aleksy pochodzi z zamożnej rzymskiej rodziny, a gdy obchodzi 24 urodziny, ojciec każe mu, znaleźć sobie żonę.

Tak się dzieje, Aleksy bierze ślub z córką cesarza. (Teraz mocne XD) Podczas nocy poślubnej mówi jej, że zamierza opuścić dom i poświęcić swoje życie jedynie Bogu, a wybrankę pozostawić w cnocie.

Wszystko, co miał oddał biednym i wyruszył na wyprawę. Bez niczego leżał na schodach kościoła, gdzie było mu zimno i mokro.

Nagle klucznikowi świątyni, przed którą leżał Aleksy, ukazuje się Matka Boża i mówi, żeby wpuścił Aleksego. Sprawiło to, że lokalni mieszkańcy zaczęli mieć szacunek do żebraka.

Następnie Aleksy udał się do swojego taty i poprosił o jakiekolwiek jedzenie, ale jego ojciec go nie rozpoznał, natomiast oddał go pod opiekę swojego pracownika, który nie za dobrze traktował Aleksego.

Był upokarzany, aż niestety pewnego dnia strasznie się rozchorował. Aleksy wiedział, że jego koniec jest bliski, więc zapisał swoje życie na kartkach w formie listu.

Nagle w całym Rzymie zabiły dzwony. Wszyscy się zastanawiali, czemu się tak dzieje. Pewne dziecko pokazało na żebraka, który miał list. Otworzyła go żona, ta, którą Aleksy zostawił i powiedział, że poświęci się Bogu. Wszyscy się dowiedzieli, kim był rzeczywiście żebrak.

ODBIERZ DARMOWE PRÓBKI NOTATEK PDF DO MATURY Z JĘZYKA POLSKIEGO JUŻ TERAZ!

Legenda o świętym Aleksym — zapamiętaj:

  • motyw ascety – bohater odrzuca dobra materialne, wszystko, co ludzkie i skupia się na swoim wnętrzu, oddaje się Bogu. Podobnie jak św. Franciszek z Asyżu.
  • Aleksy to średniowieczny ideał, pokazuje całkowite oddanie się Bogu. Gość ma za żonę córkę cesarza, ale w noc poślubną mówi jej, że chce oddać życie Bogu. Wyrzeka się swoich bogactw, oddaje je biednym i żebrakom. Pokazuje, że materialne rzeczy nie mają dla niego znaczenia.
  • Widoczny jest motyw ars moriendi – gdy Aleksy choruje i wie, że zaraz nadejdzie śmierć, to z pokorą czeka na nią i wierzy, że to po prostu nowy etap.

Legenda o świętym Aleksym budowa:

  1. Wstęp – zwrot do Mesjasza z prośba o mądrość i natchnienie dla autora.
  2. Opis rodziny Aleksego – jego ojca i matki, ich życia.
  3. Kolejna część opisuje czas młodości świętego oraz krótki czas małżeństwa.
  4. Kolejno następuje opis życia po opuszczeniu rodzinnego domu — żebrak, asceta.
  5. Część czwarta zawiera i opisuje losy Aleksego, gdy opuszcza Laodyceę.
  6. A ostatni etap to wydarzenia w Rzymie po śmierci ascety.

Święty Aleksy to postać legendarnej historii związanej z wczesnym chrześcijaństwem. Według legendy był bogatym młodym mężczyzną, który porzucił swoje majątki, piękną żonę i luksusowe życie, aby żyć jako żebrak dla Boga. Przez wiele lat ukrywał swoją tożsamość, aż pewnego dnia, dopiero w dniu śmierci został rozpoznany przez swoją rodzinę. Legenda o świętym Aleksym inspiruje nas do poświęcenia, pokory i oddania innym.

Legenda o świętym Aleksym żebrak asceta ars moriendi streszczenie lektura opracowanie

Legenda o świętym Aleksym pytania

O co chodzi w Legendzie o świętym Aleksym?

Legenda o św. Aleksym opowiada, że św. Aleksy, będąc synem rzymskiego senatora Eufemiana, zrezygnował ze swojego życia bogatego arystokraty, aby żyć jako ubogi żebrak. Opowieść mówi, że Aleksy otrzymał objawienie od Matki Bożej, która przepowiedziała mu jego przyszłe życie jako żebraka, a następnie odeszła do nieba.

Dzięki lekturze poznajemy pełny zakres średniowiecza, możemy lepiej zrozumieć epokę, przez pojęcia takie jak: asceta, hagiografia, archaizm.

Czego uczy nas Legenda o św. Aleksym?

Legenda o św. Aleksym to jedno z wielu średniowiecznych opowieści hagiograficznych, czyli żywotów świętych. Opowiada ona historię życia i cudów świętego Aleksego, który miał żyć w IV wieku. Ta legenda miała na celu nie tylko upamiętnienie świętego, ale także przekazanie moralnych, duchowych i religijnych nauk czy wartości dla wiernych. Oto kilka możliwych lekcji płynących z Legenda o św. Aleksym:

Pokora: Święty Aleksy opuścił swoje bogactwo i ziemskie przyjemności, aby żyć życiem ubogiego żebraka. To naucza pokory i rezygnacji z materialnych dóbr na rzecz ducha.

Miłość bliźniego: Święty Aleksy był znany ze swojej miłości do biednych i potrzebujących. Legenda uczy nas, abyśmy kierowali się miłością i troską o innych, szczególnie tych w potrzebie.

Oddanie Bogu: Aleksy oddał swoje życie służbie Bogu, rezygnując z ziemskich dóbr. To naucza nas, abyśmy byli gotowi poświęcić własne pragnienia i wygody dla większych celów duchowych.

Cuda i wiara: W legendzie często opisywane są cuda, które dokonały się za sprawą świętego Aleksego. To może być przypomnienie, że wiara i oddanie Bogu mogą prowadzić do nadprzyrodzonych wydarzeń.

Przezwyciężanie trudności: Życie świętego Aleksego nie było łatwe, ale dzięki wierzeniu w Boga i pokonywaniu trudności, osiągnął zbawienie. To uczy nas, abyśmy w trudnych chwilach szukali siły w wierzeniu i determinacji.

Warto jednak pamiętać, że legendarne opowieści o świętych mają często charakter symboliczny, a ich celem jest przekazanie duchowych nauk oraz inspiracja do naśladowania cnót świętych. Interpretacja może być różna w zależności od tradycji religijnej i kultury.

Kto napisał Legendę o świętym Aleksym?

Autor lektury jest nieznany.

Matura 2024 – darmowe próbki notatek i pełny pakiet

Z wielką przyjemnością zachęcam wszystkich zainteresowanych do pobrania zupełnie darmowych próbek notatek do matury z języka polskiego dostępnych na naszej stronie w zakładce “Darmowe materiały”. Nasze opracowania są starannie przygotowane i stanowią doskonałe narzędzie do przygotowań przed egzaminem maturalnym.

Chcesz otrzymać darmowy dysk z ponad 30 plikami PDF do matury? – podbijaj śmiało w wiadomości prywatnej na https://www.instagram.com/setkazpolaka/

Dla tych, którzy są zdecydowani i chcą mieć pełen dostęp do naszych materiałów, serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszego sklepu. Tam można nabyć pełne opracowania i kompleksowe notatki do matury z polskiego PDF, a cena za jedno opracowanie wynosi zaledwie około 60 groszy. To wyjątkowo korzystna oferta, która umożliwia zdobycie cennych materiałów edukacyjnych za niewielką opłatą.

Piszesz maturę w maju? Wszystko co musisz umieć na maturę z polskiego + plan nauki na 20 dni!

Stworzyłem notatki do matury z polskiego, dzięki którym nauczysz się na spokojnie do egzaminu, sam zdałem pisemny na 77% i ustny na 95%. W całym pakiecie znajdziesz WSZYSTKIE lektury, pojęcia, omówienie epok, przykładowe prace pisemne, rozwiązane arkusze.

Legenda o świętym Aleksym tekst

Ach, Krolu wieliki nasz,
Coż Ci dzieją Maszyjasz,
Przydaj rozumu k mej rzeczy,
Me sierce bostwem obleczy,
Raczy mię mych grzechow pozbawić,
Bych mogł o Twych świętych prawić:
Żywot jednego świętego,
Coż miłował Boga swego.
Cztę w jednych księgach o nim;
Kto chce słuchać, ja powiem.

W Rzymie jedno panię było,
Coż Bogu rado służyło,
A miał barzo wielki dwor,
Procz panosz trzysta rycerzow,
Co są mu zawżdy służyli,
Zawżdy k jego stołu byli,
Chował je na wielebności i na krasie,
Imiał kożdy swe złote pasy.
Chował siroty i wdowy,
Dał jim osobne trzy stoły;
Za czwartym pielgrzymi jedli,
Ci (ji) do Boga przywiedli;
Eufamijan jemu dziano,
Wielkiemu temu panu.
A żenie dziano Aglijas;
Ta była ubostwu w czas.

Był wysokiego rodu,
Nie miał po sobie żadnego płodu,
Więcci jęli Boga prosić,
Aby je tym darował,
Aby jim jedno plemię dał.
Bog tych prośby wysłuchał.
A gdy się mu syn narodził,
Ten się w lepsze przygodził:
Więc mu zdziano Aleksy,
Ten był oćca barzo lepszy.

Ten więc służył Bogu rad.
Iże był star dwadzieścia, k temu cztyrzy lata,
Więc k niemu rzekł ociec słowa ta:
Miły synu! Każę tobie,
Pojim zajegoć żonę sobie;
Ktorej jedno będziesz chcieć,
Ślubię tobie, tę masz mieć.
Syn odpowie oćcu swemu,
Wszeko słusza starszemu:
Oćcze! wszekom ja twoje dziecię,
Wiernie dałbych swoj żywot prze cię;
Cokole mi chcesz kazać,
Po twej woli ma się to (z)stać.”
A więc mu cesarz dziewkę dał,
A papież ji z nią oddał.
A w ten czas papieża miano,
Innocencyjusz mu dziano;
To ten był cesarz pirzwy,
Archodonijusz niżli;
Ktorej krolew nie Famijana dziano,
Co ją Aleksemu dano.
A gdy się z nią pokładał,
Tej nocy z nią gadał;
Wrocił zasię pirścień jej,
A rzekł tako do niej:
Ostawiam cię przy twym dziewstwie,
Wroć mi ji, gdy będziewa oba w niebieskim krolewstwie;
Jutroć się bierzę od ciebie
Służy(ć) temu, cożci jest w niebie;
A gdyć wszytki stoły osiędą,
Tedyć ja już w drodze będę.
Miła żono! każę tobie,
Służy Bogu w każdej dobie.
Ubogie karmi, odziewaj;
Swych starszych nigdy nie gniewa(j);
Chowaj się w(e) czci i w kaźni,
Nie trać nijednej przyjaźni.

Krolewna odpowie jemu:
Mam też dobrą wolą k temu,
Namilejszy mężu moj!
Tego się po mnie nic nie boj;
Każdy członek w mym żywocie
Chcę chować w kaźni i w cnocie;
Jinako po mnie nie wzwiesz,
Dojąd ty żyw, ja też.

A jeko zajutra wstał,
Od obiad a się precz brał;
O tym nikt nie wiedział,
Jedno żona jego;
Ta wiedziała od niego.
Nabrał sobie śrebra, złota dosyć,
Co go mogł piechotą nosić;
Więc się na morze wezbrał,
A ociec w żałośc(i) ostał,
I mać miała dosyć żałości;
Żona po nim jeko spita.
Więc to święte plemię
Przyszło w jednę ziemię.
Rozdał swe rucho żebrakom,
Śrzebro, złoto popom, żakom.
Więc sam pod kościołem siedział,
A o jego księstwie nikt nie wiedział.
Więc to zawżdy wstawał reno,
Ano kościoł zamkniono;
Więc tu leżał podle proga,
Falę, proszę swego Boga,
Ano z wirzchu szła przygoda,
Niegdy mroz, niegdy woda.
Eż się stało w jeden czas,
Wstał z obraza Matki Bożej obraz,
Szedł do tego człowieka,
Jen się kluczem opieka,
I rzekł jest tako do niego:
Wstani, puści człowieka tego,
Otemkni mu kościoł Boży,
Ać na tym mrozie nie leży.
Żak się tego barzo lęknął,
Wstawszy, kościoł otemknął.
To się niejedną dziejało,
Ale się często dziejało.
Więc żak powiedał każdemu,
I staremu, i młodemu.
A gdyż to po nim uznali,
Wieliką mu (ch)fałę dali,
Za świętego ji trzymano,
Wiele mu prze Bog dawano.
Steskszy sobie ociec jego,
Przez swego syna jedynego,
Rozsłał po wszym ziemiam lud,
I zadał jim wielki trud;
Strawili wieliki pieniądz
Swego księdza szuk(aj)ąc.
Tu ji nadjeli
W jednym mieście, w Jelidocei.
Nie znał go jeden, jeko drugi,
A on poznał wszytki swe sługi,
Brał od nich jełmużny jich,
Więc wiesioł był,
Iż ji tym Bog nawiedził.
Tu są jechali od niego,
A nie poznał żadny jego;
A oćcu są powiedzieli:
Nigdziejsmy go nie widzieli.
A gdy to ociec usłyszał ta słowa,
Tedy jego żałość była nowa:
Tu jął płakać, narzekać;
Mać nie mogła płaczu przestać.

A więc świętemu Aleksemu,
Temu księdzu wielebnemu,
Nieluba mu (ch)fała była,
Co się mu ondzie wodziła.
Tu się w(e)zbrał jeko mogę,
Wsiadł na morze w kogę,
Brał się do ziemie, do jednej,
Do miasta Syryjej;
Tam był czuł świętego Pawła,
Tu była jego myśl padła.

Więc się wietr obrocił;
Ten-ci ji zasię nawrocił.
A gdy do Rzyma przyjał, Bogu dziękował,
Iż ji do ziemie przygnał,
A rzekąc: Już tu chcę cirzpieć
Mękę i wszytki złe file imieć,
U mego o(j)ćca na dworze,
Gdyżeśm nie przebył za morze.
Potkał na żorawiu oćca swego
Przed grodem i jął go prosić:
W jimię Syna Bożego
I dla syna twego, Aleksego,
A racz mi swą jełmużnę dać,
Bych mogł ty odrobiny brać,
Co będą z twego stoła padać.
Jego ociec to usłyszał,
Iż jemu synowo jimię wspomionął,
Tu silno rzewno zapłakał,
Więc ji Boga dla chował.
A gdy usłyszał taką mowę,
Zawinął sobie płaszczem głowę;
Tu się był weń zamęt wkradł,
Mało eże z mostu nie spadł.
Podał mu szafarza swego;
Ten mu czynił wiele złego.
Tu pod wschodem leżał,
Każdy nań pomyje, złą wodę lał.

A leżał tu sześćnaćcie lat,
Wsz(y)tko cirpiał prze Bog rad;
Siodmegonaćcie lata za morzem był,
Co sobie nic czynił.
A więc gdy już umrzeć miał,
Sam sobie list napisał.
I ścisnął ji twardo w ręce,
Popisawszy swoje wszytki męki,
I wszytki skutki, co je płodził,
Jako się na świat narodził.
A gdy Bogu duszę dał,
Tu się wielki dziw stał:
Samy zwony zwoniły,
Wszytki, co w Rzymie były.
Więc się po nim pytano,
Po wszytkich domiech szukano:
Nie mogli go nigdziej najć,
A wżdy nie chcieli przestać.
Jedno młode dziecię było,
To jim więc wzjawiło,
A rzekąc: Aza wy nie wiecie o tym,
Kto to umarł? Jać wam powiem:
U Eufamijanać leży,
O jimże ta fała bieży;
Pod wschodem ji najdziecie,
Acz go jedno szukać chcecie.

Więc tu papież z kardynały,
Cesarz z swymi kapłany
Szli są k(u) niemu z chorągwiami;
A (d)zwony wżdy (d)zwonili samy.
Tu więc była ludzi siła,
Silno wielka ciszczba była.
Kogokole para zaleciała
Od tego świętego ciała,
Ktory le chorobę miał,
Natemieści(e) zdrow ostał;
Tu są krasne cztyrzy świece stały,
Co są więc w sobie święty ogień miały.
Chcieli mu list z ręki wziąć,
Nie mogli go mu wziąć:
Ani cesarz, ani papież,
Ani wszytko kapłaństwo takież,
I wszytek lud k temu
Nie mogł rozdrzeć nicht ręki jemu.
Więc wszytcy prosili Boga za to,
Aby jim Bog pomogł na to,
By mu mogli list otjąć,
A wżdy mu go nie mogli otjąć,
Eżby ale poznali mało,
Co by na tym liście stało.
Jedno przyszła żona jego,
A ściągła rękę do niego,
Eż jej w rękę wpadł list,
Przeto, iż był jeden do drugiego czyst.
A gdy ten list oglądano,
Natemieście uznano,
Iż był syn Eufamijanow,
A księdza rzymskiego cesarzow.
A gdy to ociec… (tutaj przerwano rękopis)

Artykuł zawiera: Legenda o świętym Aleksym, Legenda o świętym Aleksym tekst, Legenda o świętym Aleksym streszczenie, Legenda o świętym Aleksym plan wydarzeń, święty Aleksy charakterystyka.