Tren VII — streszczenie i interpretacja (Jan Kochanowski)

Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory — czyli tren VII Jana Kochanowskiego. Tekst, streszczenie i gotowa interpretacja w jednym miejscu.

Tren VII Jan Kochanowski Urszulka

Tren 7 należy to jeden 19 utworów całego cyklu twórczości Jana Kochanowskiego.

Ten konkretnie pokazuje ból rodzica po stracie dziecka. Ma charakter żałobny i wyraża rozpacz Jana Kochanowskiego.

Tren VII — geneza

Cykl trenów Kochanowskiego powstał po śmierci córeczki poety, Urszulka (lub Orszulka) odeszła w wieku dwóch i pół lat. 

Zbiór żałobnych utworów został wydany w 1580 roku — czyli w rok lub dwa po śmierci dziewczynki.

Treny Kochanowskiego jako całość składają się z dziewiętnastu, dość krótkich utworów.

Tren VII — wprowadzenie

Gatunek literacki dzieła to jak wskazuje sama nazwa — tren, czyli utwór o żałobnym charakterze wyrażający smutek i rozpacz. 

Oprócz żalu, autorzy poezji pogrzebowej, często wyrażają pochwałę w stronę zmarłej osoby i przekazują pocieszenie dla innych.

Tren VII — bohaterowie

W trenie zaczynającym się od słów „Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory” bohaterką staje się wyżej wspomniana Urszulka, czyli córka Kochanowskiego, który jako ojciec nie może pogodzić się ze śmiercią dziecka.

Tren VII Jan Kochanowski Urszulka

Tren VII — tekst

Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory
Mojej namilszej cory,

Po co me smutne oczy za sobą ciągniecie?
Żalu mi przydajecie.

Już ona członeczków swych wami nie odzieje,
Nie masz, nie masz nadzieje.

Ujął ją sen żelazny, twardy, nieprzespany.
Już letniczek pisany

I uploteczki wniwecz, i paski złocone –
Matczyne dary płone.

Nie do takiej łóżnice, moja dziewko droga,
Miała cię mać uboga

Doprowadzić, nie takąć dać obiecowała
Wyprawę, jakąć dała.

Giezłeczkoć tylko dała a lichą tkaneczkę,
Ociec ziemie bryłeczkę

W główki włożył. Niestetyż, i posag i ona
W jednej skrzynce zamkniona!

Tren VII — streszczenie

Podmiot liryczny, czyli zrozpaczony Jan Kochanowski, który jest ojcem Urszulki, wspomina przedmioty osobiste należące do niej, takie jak ubrania, przedmioty i ozdoby, które nosiła za życia (nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory).

Teraz gdy patrzy na te rzeczy, przeżywa bolesne wspomnienia o swoim zmarłym dziecku, Kochanowski nie może pogodzić się z tym faktem.

Wyobrażenie ubranej Urszulki wzbudza w nim smutek i żal po jej utracie, gdyż nie ma już żadnej nadziei, że kiedykolwiek znowu założy te ubranka.

Ojciec porównuje śmierć Urszulki do „snu żelaznego, twardego, nieprzespanego”, co stanowi metaforę śmierci.

Patrząc na kolorową letnią sukienkę (letniczek) i wstążki (uploteczki), które dziewczynka nosiła we włosach, ojciec przypomina sobie, że to były rzeczy, w które ją ubierała jej kochająca matka. 

Teraz, po śmierci Urszulki, te przedmioty nie mają już dla niego żadnego znaczenia ani wartości, a w domu w Czarnolesie nastała pustka.

Poeta zauważa, że w normalnych okolicznościach rodzice szykują swoją córkę do ślubu i wesela, a nie do trumny (w jednej skrzynce zamkniona). 

Wspomina również, że celem rodziców w przyszłości byłoby przygotowanie posagu dla córki na przyszłość (majątek, który wnosi żona mężowi przy zawieraniu sakramentu). 

Jednak w obecnej sytuacji, zarówno Urszulka, jak i cały jej posag, w postaci sukienki trumiennej (licha tkaneczka), został zamknięty w jednej skrzyni.

ODBIERZ DARMOWE PRÓBKI NOTATEK PDF Z JĘZYKA POLSKIEGO JUŻ TERAZ!

Tren VII — interpretacja

Podmiot liryczny (czyli Jan Kochanowski) rozpacza jako kochający ojciec nad śmiercią córeczki. Kochanowski wspomina wspólne, szczęśliwe momenty, swoją ukochaną Urszulkę w sukience.

Widoczna jest pustka, która zapanowała w domu małżeństwa po odejściu Urszulki.

Kochanowski zwraca się do swojej córki oraz jej ubranek, z bólem uświadamia sobie, że Urszulka już nigdy ich nie założy

Ojciec wskazuje też rolę matki, która powinna przygotowywać córkę do ślubu, a tymczasem szykuje się pogrzeb.

Zaś zadanie poety ogranicza się po śmierci jedynie do przysypania trumny ziemią (ociec ziemie bryłeczkę).

Tren VII to typowy przykład liryki bezpośredniej, w którym widzimy różnice między radosnymi wspomnieniami i smutną rzeczywistością.

Tren VII Jan Kochanowski Urszulka

Tren VII — środki stylistyczne

  • epitety (smutne oczy, żałosne ubiory)
  • zdrobnienia (główka, członeczki)
  • wykrzyknienia (w jednej skrzynce zamkniona!)

W utworze występują także liczne archaizmy, czyli słowa i ich formy, które nie są już obecnie używane (np. giezłeczkość, takąć, zamkniona).

Matura 2024 – darmowe próbki notatek i pełny pakiet

Z wielką przyjemnością zachęcam wszystkich zainteresowanych do pobrania zupełnie darmowych próbek notatek do matury z języka polskiego dostępnych na naszej stronie w zakładce Darmowe materiały.

Nasze opracowania są starannie przygotowane i stanowią doskonałe narzędzie do przygotowań przed egzaminem maturalnym.

Chcesz otrzymać darmowy dysk z ponad 30 plikami PDF do matury? – podbijaj śmiało w wiadomości prywatnej na INSTAGRAMIE.

Dla tych, którzy są zdecydowani i chcą mieć pełen dostęp do naszych materiałów, serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszego sklepu.

Tam można nabyć pełne opracowania i kompleksowe notatki do matury z polskiego PDF, a cena za jedno opracowanie wynosi zaledwie około 60 groszy. To wyjątkowo korzystna oferta, która umożliwia zdobycie cennych materiałów edukacyjnych za niewielką opłatą.

Piszesz maturę w maju?

Stworzyłem notatki do matury z polskiego, dzięki którym nauczysz się na spokojnie do egzaminu i codziennych kartkówek. Wszystko, co musisz umieć na maturę z polskiego w PDF + rozpisany plan nauki na 20 dni!